مهندس یزدانی مدیر عامل سازمان منطقه ویژه اقتصادی پتروشیمی در گفتگویی کوتاه با دفتر خبری ماهشهر، ضمن ارائه توضیحاتی در خصوص روند مصرف انرژی در بخش صنعتی کشور به ویژه صنعت پتروشیمی، مقوله دانش و دستیابی به تکنولوژی پیشرفته را نقطه عطف مصرف بهینه انرژی در کشور عنوان کرد.
وی ضمن ارائه آمارهای تخصصی و طبقه بندی شده در خصوص جایگاه کشور در مقوله مصرف انرژی، افزود: میانگین مصرف انرژی در دنیا 98/1 درصد در سال برآورد شده است و این در حالیست که این رقم در کشور ما به نرخی بالغ بر 3/6 درصد می رسد . در این زمینه دو مقوله مصرف انرژی و شدت مصرف انرژی حائز اهمیت است . میزان مصرف انرژی در ایران به ازای هر 1 میلیون دلار ارزش افزوده، معادل 907 تن نفت خام و 4 برابر میانگین مصرف جهان است . در مقابل، در کشور ژاپن 6/61 ، آمریکا 5/132 ، کره 6/168 ، عربستان 228، ترکیه 259 و خاورمیانه 345، میانگین مصرف انرژی گزارش شده است. در یک مقایسه تطبیقی می توان میزان مصرف و هدر رفت انرژی در ایران را نسبت به میانگین مصرف جهانی برآورد کرد.
وی در پاسخ به این سئوال که ارزیابی وی از مصرف انرژی در صنعت به ویژه صنعت پتروشیمی چگونه است، گفت: انرژی در صنعت پتروشیمی در دو مقوله سوخت و خوراک استفاده می شود . بر اساس آمارهای موجود در سال 86 ، به ازای هر تن محصول تولید شده در پتروشیمی در حدود 83/6 گیگا ژول انرژی به صورت سوخت و 42/34 گیگا ژول انرژی نیز به عنوان خوراک مصرف شده است ، به عبارت دیگر برای تولید بیش از 1 میلیون تن محصول پتروشیمی رقمی معادل 25/41 گیگا ژول حامل انرژی مصرف شده است و این رقمی حائز توجه و بسیار بالاست.
بر اساس آمار شرکت بهینه سازی مصرف سوخت، میزان مصرف شرکت های بالادستی و اتلاف انرژی در عرضه انرژی در سال 1386 ، 580 میلیون بشکه نفت خام بوده که معادل 50% مصرف انرژی نهایی در کشور است . همچنین در بخش تقاضا در سال 1386 ، رقمی بالغ بر 1 میلیارد و 136 میلیون بشکه معادل نفت خام بوده است. این امر بیانگر رشد بی رویه و خطرناک مصرف انرژی در بخش های خانگی، تجاری ، صنعتی، حمل و نقل و کشاورزی در کشور است.
وی در ادامه با اشاره به لزوم تدوین اهداف و استراتژی های بلند مدت و کوتاه مدت برای تصحیح الگوی مصرف و استفاده بهینه از حامل های انرژی در صنعت پتروشیمی ، بر اجرایی کردن طرح هایی با ارزش افزوده بالا تاکید کرد و گفت: برای استراتژی کوتاه مدت، مد نظر قرار دادن ممیزی انرژی باید جزیی از اصول مدون در مجتمع های پتروشیمی باشد و آن را به عنوان یک فرهنگ پذیرا باشند. در مقابل طرح های قابل اجرای پیشنهادی باید دارای ارزش افزوده بالا و جایگاه اقتصادی موجه در مقابل میزان انرژی مصرفی باشد. همچنین مدیریت زمان در مقوله انرژی، آموزش مدیریت انرژی، بازسازی و نوسازی واحدهای قدیمی و فرسوده، تصحیح قراردادها و لیسانس های داخلی و خارجی، خرید تجهیزات با نگاهی کلان به مقوله انرژی و توجه به موارد حقوقی، می تواند از جمله استراتژی های کوتاه مدت در زمینه مهار انرژی و مصرف بهینه آن باشد .
مهندس یزدانی در ادامه خاطر نشان کرد: پیشرفت در به روز رسانی اطلاعات، استفاده از تکنولوژی نوین و فناوری هایی که برای صنعت پتروشیمی الویت داشته و دارای ارزش افزوده قابل توجه است، همواره باید مدنظر متخصصان و کارشناسان پتروشیمی به ویژه در بخش انرژی باشد . رساندن واحدها به ظرفیت اسمی، ایجاد سامانه تعمیرات و نیز تقویت آن، تبیین اصلاح الگوی مصرف در طراحی واحدها، سیستم ها و تاسیسات، می تواند در دستیابی به اهداف بلند مدت، روشنگر راه این مجموعه عظیم باشد.
وی با ابراز خوشبینی و امیدواری از روند رو به رشد اصلاح الگوی مصرف در مجتمع های پتروشیمی گفت: خوشبختانه ما در صنعت پتروشیمی به این مفهوم پی برده ایم که یکی از جهاتی که می تواند ما را در مسیر یک بنگاه اقتصادی بزرگ و سودآور قرار دهد، نوع نگرش ما به مولفه انرژی است. اگر در صنعت به صورت عام و در صنعت پتروشیمی به صورت خاص به این مقوله توجه نشود متاسفانه بسیاری از صنایع با عدم سودآوری و بحران اقتصادی مواجه خواهند بود.
یزدانی در خصوص لزوم استفاده از فن آوری های به روزِ جهان برای استفاده ی بهینه از انرژی گفت: در حال حاضر تکنولوژی های کاربردی نوین در صنعت پتروشیمی از جمله مواد اولیه پلاستیکی، پلی استالین های انبساطی، مقاوم یا معمولی و پلی کربنات ها دارای مصارف به مراتب پایین تر نسبت به مواد مورد استفاده در گذشته است. ما می توانیم با عدم استفاده از تکنولوژی های فرسوده و لیسانس هایی که مصرف انرژی زیادی دارد در این سمت و سو گام برداریم و آن را در دیگر بخش های کشور نیز عملی کنیم.
وی با ابراز امیدواری که شرکت های بیشتری در مقوله انرژی وارد بشوند، افزود: در این صورت ما نیز به عنوان منطقه ویژه اقتصادی پتروشیمی مشکلات کمتری در تامین سوخت داشته باشیم.
مهندس یزدانی در ادامه اصلاح قیمت حاملهای انرژی را گام دیگری در جهت بهینهسازی مصرف انرژی در کشور دانست و اظهار داشت باید قیمت انرژی بازنگری شود و در این میان بایستی قیمت انرژی در صنایع با قیمت انرژی در صنایع سایر کشورها متوازن شود. متأسفانه در ایران برعکس استانداردها و رویههای جهانی رفتار میشود، به عنوان مثال ما جزو معدود کشورهایی هستیم که برق صنعتیمان گرانتر از برق خانگیمان است و برق عمومیمان هم ارزانتر از برق صنعتیمان است، به عبارت دیگر گرانترین قیمت در برق مربوط به صنعت است، که این مقوله در دنیا برعکس است، یعنی قیمت برق خانگی و عمومی گرانتر از برق صنعتی است، یا به عبارت دیگر برق برای صنعت ارزانتر است. بنابراین ما در مقوله انرژی بایستی مدیریت انرژی را مورد توجه قرار دهیم.
در دنیا بحث اول، تأمین انرژی است در حالی که ما مشکل تأمین انرژی به آن شدتی که در دنیا مطرح است نداشتهایم، ولی متأسفانه ما ضعف مدیریت انرژی را در کشور داریم که باید با اولویت به آن نگاه شود. متأسفانه ضریب انرژی که عبارت است از رشد شدت انرژی به رشد تولید ناخالص داخلی، در کشور نگران کننده است. این عدد در سال 84-82 از حدود 7/0 به 84/1 افزایش یافته است که 84/1 تقریباً 5/2 برابر متوسط جهانی است.
مهندس یزدانی در پایان خاطر نشان کرد: در کشورهای توسعه یافته و پیشرفته که از انرژی بهینه استفاده می کنند شاخص زیر 1 است، یعنی وقتی تولید ناخالص داخلی یک واحد افزایش پیدا میکند شدت انرژی کمتر از یک واحد افزایش پیدا کرده است، در حالی که در ایران 84/1 است، یعنی رشد شدت انرژی در ایران خیلی بیشتر از رشد تولید ناخالص داخلی است و علت آن هم معلوم است: « رشد مصرف انرژی در بخشهای غیر مولد مانند بخشهای حمل و نقل و خانگی زیاد است»، در حالی که بخشهای مولد یعنی صنعت و کشاورزی سهم خیلی کمی از مصرف نهایی را به خود اختصاص دادهاند.
در موضوع قیمتها، ما با سیاستگذاریهای غیر کارشناسی، بیشترین محدودیت را در بخشهای مولد ایجاد کردهایم، زیرا تعرفه حاملهای انرژی برای صنعت بیشتر است و در سایر بخشها کمتر، این یعنی اینکه ما شدت انرژی را در بخشهای غیر مولد افزایش دادهایم.